temizlik şirketi ve toplum konu
Bu son örnek, birçok başka örnekle birlikte, orduda hizmet gibi saray kurulunda hizmet görevinin de yavaş yavaş düzenlendiğini ve sınırlandırüdığmı göstermektedir. Yine de, vasal gruplarının tutumları iki zorunluluk karşısında hiçbiı noktada benzer değildi. Orduda hizmet etmek yalnızca biı görevdi. Buna karşın, saray kurulunda yer almak, senyörün cömertliğinden nasiplenme, mükellef bir ziyafet ve yönetme iktidarma katılma gibi oldukça önemli avantajlar içeriyordu. Vasaller bundan kaçınma yollarını pek deVasal açısından bakıldığında, etmiş olduğu iman yemini, l,er konuda senyörüne “yardım etmeyi” zorunlu kılıyordu.temizlik şirketi Bu vârdıını hem kılıcıyla, hem de damşmanlık yaparak yerine getirdiğini söylemeye bile gerek yok. Öyle bir zaman geldi ki. Bunlara, kesesiyle yaptığı yardımlar da eklendi. Feodal toplumun üzerine inşa edildiği bağımlılık sisteminin derin birliğini bu parasal destekten daha iyi ortaya koyacak hiçbir kurum foktur. Serf; senyörlük topraklarını işleyen “özgür” kişi; krallığın uyruğu; nihayet vasal: İtaat eden her kim olursa olsun, gerektiği zaman, komutammn ya da efendisinin yardımına koşmak zorundaydı. Aslında, senyör en büyöik yardım gereksinimini para sıkıntısı çektiği zaman duyuyordu. İhtiyaç halinde, senyörün adamlarmdan toplama yetkisine sahip olduğu bu mali katkı, en azından Fransız feodal hukuku alanında, basamağın en üstünden en altına kadar kime ödendiğine bakılmaksızın aym adla anılıyordu. Kısaca “yardım” ya da sözcüğü sözcüğüne birinden varhğımn bir parçasını almak anla-ııına gelen yontmak {tailler) fiilinden simgesel bir şekilde türetilen adla “yontma”deniliyordu ki, bu daha sonra malî 'ergilendirmeye dönüşecektir.^®’^ Bu ilkesel benzerliğe rağmen, v «iranluluk durumu, doğal olarak, uygulandığı toplumsal çevrelere göre çok farklı çizgiler izleyecektir. Şimdilik, bizi sadece İrsallerden alman “to/Z?” vergisi ilgilendirmektedir.
Başlangıcmda, istisnai ve az-çok gönüllü olarak yapılan, liradan armağan verme uygulamaları söz konusuydu. Ne Al-
^“nk birlikte, İngiltere’de kavramlar sonunda hiyerarşik bir hale geldiler; “yardım’ vasaller ‘'‘“.“yüntma” daha mütevazı bağımlılar için kuUamldı.
manya ne Lombard İtalyası bu evreden öteye geçmiş görünmektedirler; Saksonlar’ın Aynası kitabındaki bir bölilj vasali, yine “armağanlarıyla senyöre hizmet ederken” göstej’ mektedir. Bu ülkelerde vasal bağı o kadar zayıftı ki, teıne] hizmeder bir kez gerektiği gibi yerine getirildikten sonra el( yardım isteyen senyör, bunu, emir yerine geçecek basit biı hak olarak talep edemiyordu. Fransa’da durum bambaşkaydı, Burada, XI. yüzyüın sonunda ya da XII. yüzyüın başında, ya-ni bir başka toplumsal düzlemde fakirlerden de ‘Vö////’ vergisi almanın yaygınlaştığı, genel olarak her yerde para akışının çolt daha yoğunlaştığı, bunun sonucunda şeflerin gereksinimlen-nin çok daha ağırlaştığı ve bu gereksinimleri karşılamak üzere katkı yapanların olanaklarının çok daha daraldığı bir zamanda, örf hukuku hem bu verginin ödenmesini zorunlu hale getirdi, hem de bunu telafi etmek için alınabileceği koşullan saptadı. Böylece, llll’de, Anjou’daki bir fıeften vergisi dört durumda almabiliyordu: Eğer tutsak ahndıysa, senyörün fidyesi için; en büyük oğlu silahlı şövalye olacağı zaman; en büyük kızı evleneceği zaman; kendisi toprak satın
